avianet.eu
Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1 advertentie Vliegend Museum Seppe Brussels Air Museum nederlandstransportmuseum.nl aerospacefacts.com tigerformation Stampe

75 jaar vliegveld Zanderij (Paramaribo)
2014-09-18 / Arno Landewers

De ingebruikname van Zanderij was destijds door een Lockheed Super Electra van het KLM West-Indisch Bedrijf. Wegens de Duitse inval in Polen, een dag eerder, waren er geen plichtplegingen of festiviteiten.

Hoewel Suriname al sinds 1929 werd aangedaan door lijnvluchten, was er geen vliegveld. De lijnvluchten werden namelijk uitgevoerd door vliegboten. De Consolidated Commodore's van New York-Rio-Buenos Aires Airlines (NYRBA) landden op de Suriname rivier bij Paramaribo. NYRBA werd in 1930 overgenomen door Pan American Airlines (PAA), dat ook de eerste binnenlandse luchtverbinding in Suriname onderhield (Paramaribo-Nickerie, ook per vliegboot).


Begin jaren '30 trok de savanne bij Zanderij, zo'n 40 kilometer zuidelijk van Paramaribo, al belangstelling als locatie voor een vliegveld. Dat PAA, en niet de KLM, geregelde vluchten naar en in Suriname uitvoerde leidde tot beroering in Nederland. De regering besloot een commissie onderzoek te laten verrichten naar de mogelijkheid tot het ontwikkelen van de luchtvaart in West-Indië en de aanleg van vliegvelden aldaar. In 1931 bezocht de commissie Suriname, waarbij ook Zanderij werd aangedaan. Het terrein werd uitermate geschikt geacht voor vliegtuiglandingen. Maar doordat de luchtverbindingen per vliegboot werden onderhouden, is Zanderij in deze periode niet als vliegveld ingericht. Bijkomend probleem was de bereikbaarheid; er was geen goede weg naar het terrein, wel liep een spoorlijn naar Paramaribo er langs. Incidenteel landde er een vliegtuig. De bekendste bezoeker aan Zanderij in deze periode is de KLM Fokker F.18 'Snip', welke op 20 december 1934 landde na een oceaanoversteek. Andere fameuze bezoekers zijn bijvoorbeeld Laura Ingalls, ze landde er in april 1934 tijdens een promotiereis voor Esso/Standard Oil; in januari 1937 landde Amelia Earhart op Zanderij

In 1939 besloot het KLM West Indisch Bedrijf de lijndienst van Curacao naar Port of Spain (Trinidad) een maal per week door te trekken naar Paramaribo. De Nederlandse regering stelde NLG 1.400.000,- beschikbaar (als lening) voor de aanleg van een vliegveld op Zanderij. Een trans-Atlantische (post)verbinding was bij de KLM in voorbereiding, maar het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog gooide voorlopig roet in het eten.


In 1940 besloot PAA de Surinaamse verbindingen met de Douglas DC-3 te gaan uitvoeren en deed een concessieaanvraag. Hoewel de onderhandelingen enkele maanden duurden kreeg PAA toestemming om 35 jaar Zanderij te gebruiken zonder landingsgelden te betalen, onder voorwaarde dat PAA de uitbreiding van Zanderij bekostigde. De werkzaamheden van PAA op Zanderij werden in januari 1942 door de Amerikaanse luchtmacht overgenomen. Er werd begonnen met aanleg van een weg van Onverwacht naar Zanderij. Ook werd een verharde startbaan aangelegd, een indianendorp werd daarom zonder pardon ontruimd, later werd nog een tweede baan aangelegd. Zanderij werd intensief gebruikt als tussenstop voor ferryvluchten naar Noord-Afrika; verder zijn squadrons uitgerust met onder meer de Douglas B-18 Bolo, North American B-25 Mitchell en Bell P-39 Aircobra op Zanderij gestationeerd geweest.

Zo is het vliegveld dus voornamelijk met Amerikaanse steun ontwikkeld. Na de oorlog werd Zanderij de internationale luchthaven van Suriname, en sinds de jaren '60 thuisbasis van de SLM, de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij. In 1989 werd de luchthaven vernoemd naar Johan Adolf Pengel, Surinaamse premier tussen 1963 en 1969.